Voel je je al langere tijd moe, heb je het snel koud en lijkt afvallen bijna onmogelijk? Dan kan een trage schildklier een rol spelen. Een trage schildklier komt vaker voor dan je denkt, vooral bij vrouwen. Toch wordt het niet altijd meteen herkend. Klachten sluipen er langzaam in en worden vaak afgedaan als stress of “erbij horen”.
Voeding speelt een belangrijke rol bij de ondersteuning van je schildklier. Dat betekent niet dat je met voeding een trage schildklier kunt genezen, maar je kunt je lichaam wel helpen om zo goed mogelijk te functioneren. In deze blog lees je wat een trage schildklier precies is, welke voedingsstoffen belangrijk zijn en wat je zelf kunt doen om je lichaam optimaal te ondersteunen.
Wat is een trage schildklier precies?
De schildklier is een klein, vlindervormig orgaan in je hals. Ondanks zijn formaat heeft hij een grote invloed op je lichaam. De schildklier maakt hormonen aan die je stofwisseling regelen. Met andere woorden: hij bepaalt hoe snel je lichaam energie verbruikt.
Wanneer je een trage schildklier hebt, ook wel hypothyreoïdie genoemd, maakt je schildklier te weinig hormonen aan. Hierdoor vertraagt je stofwisseling. Processen in je lichaam verlopen langzamer dan normaal.
De twee belangrijkste schildklierhormonen zijn T4 en T3. T4 wordt aangemaakt door de schildklier en is een soort voorloperhormoon. In je lichaam wordt T4 omgezet in T3, de actieve vorm. T3 zorgt ervoor dat je cellen energie kunnen gebruiken. Als deze omzetting niet goed verloopt, kun je klachten krijgen.
Een trage schildklier beïnvloedt bijna alles. Je energieniveau daalt. Je verbrandt minder calorieën. Je hartslag kan lager worden. Ook je spijsvertering kan trager werken.
Veelvoorkomende klachten zijn vermoeidheid, gewichtstoename, koude handen en voeten, een droge huid, haaruitval en somberheid. Sommige mensen merken ook concentratieproblemen of een trage stoelgang.
Er is verschil tussen een lichte en een ernstige trage schildklier. Bij een lichte vorm, ook wel subklinische hypothyreoïdie genoemd, zijn de bloedwaarden nog maar net afwijkend en zijn de klachten mild. Bij een ernstigere vorm zijn de hormoonwaarden duidelijk te laag en zijn de klachten vaak sterker aanwezig. In beide gevallen is het belangrijk om je bloedwaarden te laten controleren door je huisarts.
Welke voedingsstoffen zijn hierbij belangrijk?
Voeding kan de werking van je schildklier ondersteunen, mits je de juiste voedingsstoffen binnenkrijgt.
Jodium is een van de belangrijkste bouwstenen voor schildklierhormonen. Zonder jodium kan je schildklier geen T4 en T3 aanmaken. In Nederland zit jodium onder andere in brood, zuivel en zeevis. Een tekort kan de werking van je schildklier verstoren. Tegelijkertijd is te veel jodium ook niet goed. Overdosering kan de schildklier juist ontregelen.
Selenium speelt een rol bij de omzetting van T4 naar T3. Het helpt dus bij het activeren van het hormoon. Selenium zit onder andere in paranoten, vis en eieren. Een kleine hoeveelheid is al voldoende. Meer is niet altijd beter.
Zink en ijzer zijn belangrijk voor een goede hormoonbalans. IJzer ondersteunt het transport van zuurstof in je bloed en speelt indirect een rol bij de schildklierfunctie. Een ijzertekort kan vermoeidheid verergeren. Zink ondersteunt verschillende enzymprocessen in het lichaam, waaronder processen die betrokken zijn bij hormoonproductie.
Vitamine D krijgt steeds meer aandacht in relatie tot auto immuunziekten. Een veelvoorkomende oorzaak van een trage schildklier is Hashimoto, een auto immuunziekte waarbij het lichaam de schildklier aanvalt. Vitamine D ondersteunt het immuunsysteem en kan helpen bij het behouden van een normale afweer.
Vitamine B12 is belangrijk voor je energieniveau en zenuwstelsel. Bij mensen met een trage schildklier komt een B12 tekort relatief vaak voor. Dit kan vermoeidheid en tintelingen verergeren.
Belangrijk om te onthouden is dat tekorten klachten kunnen verergeren, maar dat overdosering ook risico’s heeft. Laat daarom bij aanhoudende klachten je bloedwaarden controleren voordat je hoge doseringen supplementen gebruikt.
Trage schildklier symptomen
De symptomen van een trage schildklier kunnen uiteenlopen. Niet iedereen ervaart dezelfde klachten. Vaak beginnen ze subtiel.
Vermoeidheid is de meest genoemde klacht. Je voelt je uitgeput, zelfs na een goede nachtrust. Je concentratie kan verminderen en je hebt minder energie om dagelijkse taken uit te voeren.
Gewichtstoename komt vaak voor, zelfs zonder dat je meer eet. Omdat je stofwisseling vertraagt, verbrand je minder calorieën.
Je kunt het sneller koud hebben dan anderen. Ook een droge huid, broze nagels en haaruitval worden vaak gemeld. Sommige mensen krijgen een opgezet gezicht of dikke oogleden.
Daarnaast kunnen somberheid, prikkelbaarheid en een trage hartslag voorkomen. Bij vrouwen kunnen menstruatieklachten of vruchtbaarheidsproblemen optreden.
Omdat deze klachten ook bij andere aandoeningen passen, is het belangrijk om een diagnose te laten stellen via bloedonderzoek.
De rol van je leefstijl naast je voeding
Naast voeding speelt je leefstijl een grote rol bij hoe je je voelt met een trage schildklier.
Stress heeft invloed op je hormoonbalans. Langdurige stress kan de omzetting van T4 naar T3 verstoren. Probeer daarom dagelijks momenten van ontspanning in te bouwen. Denk aan wandelen, ademhalingsoefeningen of yoga.
Slaap is essentieel voor herstel. Tijdens je slaap vinden er belangrijke hormonale processen plaats. Streef naar zeven tot negen uur slaap per nacht en zorg voor een vast ritme.
Beweging helpt je stofwisseling te stimuleren. Je hoeft geen intensieve trainingen te doen. Regelmatig wandelen, fietsen of lichte krachttraining kan al bijdragen aan meer energie.
Darmgezondheid is belangrijk voor de opname van voedingsstoffen. Een gevarieerd voedingspatroon met voldoende vezels ondersteunt je darmflora. Een gezonde darm kan helpen bij een betere opname van vitamines en mineralen.
Gebruik je schildkliermedicatie? Dan is het belangrijk om deze op een lege maag in te nemen, meestal in de ochtend. Wacht daarna minstens een half uur met eten. Zo kan het medicijn goed worden opgenomen.
Supplementen bij een trage schildklier: wanneer is het zinvol?
Supplementen kunnen een aanvulling zijn op een gezonde leefstijl, maar ze zijn geen vervanging van medische behandeling.
Aanvulling met selenium kan zinvol zijn wanneer er een vastgesteld tekort is of bij bepaalde auto immuunproblemen. Jodiumsuppletie is alleen verstandig bij een aantoonbaar tekort. In Nederland komt een ernstig jodiumtekort niet vaak voor, maar het kan voorkomen bij mensen die weinig brood of zuivel eten.
Laat altijd eerst je bloedwaarden controleren. Zo weet je waar je staat en voorkom je dat je onnodig hoge doseringen gebruikt.
Ga niet zomaar zelf experimenteren met combinaties van hoge doseringen. De schildklier is gevoelig voor schommelingen. Te veel van bepaalde voedingsstoffen kan juist averechts werken.
Een goed samengestelde multivitamine kan ondersteuning bieden wanneer je voeding tijdelijk niet optimaal is. Kies bij voorkeur voor supplementen met goed opneembare vormen van vitamines en mineralen.
Gebruik je schildkliermedicatie? Overleg dan altijd met je huisarts of specialist voordat je supplementen toevoegt. Sommige mineralen, zoals ijzer en calcium, kunnen de opname van medicatie beïnvloeden.
Bij 123vitamines vind je zorgvuldig geselecteerde supplementen die kunnen passen binnen een gezonde leefstijl. Denk aan selenium, vitamine D, B12 of een uitgebalanceerde multivitamine. Zie supplementen altijd als aanvulling op een gezond voedingspatroon en professioneel advies.
Een trage schildklier vraagt om aandacht en balans. Met de juiste voeding, leefstijl en begeleiding kun je je lichaam ondersteunen en stap voor stap werken aan meer energie.
